Międzynarodowy kryzys finansowy powinien stać się punktem zwrotnym i spowodować całkowitą zmianę sposobu funkcjonowania środowiska finansowego. Dominujący model kapitalizmu finansowego jest bliski upadku. Kapitalizm ten pozbawiony blisko 25 lat temu szerszych ograniczeń, między innymi w Stanach Zjednoczonych, uznany został za przykład do naśladowania dla pozostałej części świata. Wspierał wyzysk większości kosztem nielicznych, a przez lata także prywatyzację, deregulację i wolny rynek.

W chwili obecnej, nadużycia kapitalizmu kasynowego doprowadziły go prawie do ruiny zagrażającej realnej gospodarce. Co więcej, gospodarka europejska żyje w strachu przed uderzeniem finansowego tsunami zza oceanu mimo relatywnej siły strefy euro. Rząd Stanów Zjednoczonych z trudem zbiera setki miliardów dolarów, aby ratować banki przed ich własnym szaleństwem ; kryzys na rynku finansów dławi przemysł, ponieważ banki gromadzą pieniądze aby się chronić. Recesja wisi na włosku.

Aby wszystko było jasne. Obecny kryzys spowodowany został przez zachłanność i lekkomyślność Wall Street, Londynu i innych głównych centrów finansowych świata. Wielcy przedsiębiorcy zezwolili na ogromną spekulację inwestycjami, które niewłaściwie zrozumieli. Spekulanci powiększyli jeszcze wyraźne wzrosty cen paliw, żywności i surowców. Przegranych jest wielu, a najwięcej z nich wśród pracowników sektora finansowego, ale nie tylko, bo także wśród emerytów, rodzin, dostawców, przedsiębiorstw poszukujących kapitału inwestycyjnego i wszystkich nas, którzy ponosimy tego konsekwencje. Koszt amerykańskiej akcji ratunkowej jest ogromny, a zaangażowanie centralnych banków na całym świecie było już i tak bardzo znaczące. Odzyskanie tych pieniędzy zajmie lata, o ile kiedykolwiek w ogóle do tego dojdzie, a nasza przyszła możliwość utworzenia wysokiej jakości usług publicznych została poważnie zagrożona.

Dlatego właśnie dzień dzisiejszy musi być punktem zwrotnym. Nieodpowiedzialność banków oraz funduszy hedgingowych i innych już nigdy więcej nie może spowodować, aby państwa bliskie były bankructwa. Już nigdy więcej pieniądze podatników nie powinny być wykorzystywane do wspierania instytucji, które wypłacają swoim dyrektorom ogromne pensje i premie. Już nigdy więcej wartość udziałów i powiązanych z nimi premii dyrektorskich nie mogą być jedynymi celami przedsiębiorstw. Nie możemy pozwolić sobie na powtórzenie się tej rażącej nieodpowiedzialności, zachłanności i niedbalstwa.

EKZZ wraz z Międzynarodową Konfederacją Związków Zawodowych i UNI-Europą, reprezentującą pracowników sektora finansowego, pracują nad związkową odpowiedzią na kryzys. Niemniej jednak, już w chwili obecnej jasne jest dla nas, że jak najszybciej zastosowane powinny zostać następujące środki:

• Zastrzyki środków publicznych do instytucji finansowych pod warunkiem nałożenia kontroli publicznej i dokonania fundamentalnej zmiany ich zachowania ;
• Ściślejsza kontrola zdolności instytucji finansowych do zadłużenia się poprzez zwiększenie proporcji własnego kapitału ;
• Skuteczna regulacja na szczeblu europejskim i międzynarodowym. Konieczność ta spowodowana jest przez skalę kapitalizmu finansowego przekraczającego obecnie granice pojedynczego państwa. Niezbędne jest powołanie Europejskiej Agencji Ratingowej ;
• Działania rządowe zapewniające dostępność funduszy na inwestycje w realną gospodarkę (przemysł, wytwórczość), technologie i ekologiczne miejsca pracy oraz trwały rozwój ;
• Pomoc dla dotkniętych pracowników, gospodarstw domowych zagrożonych eksmisją, emerytów zagrożonych biedą w wieku starczym, przedsiębiorców poszukujących inwestycji. Niesprawiedliwe jest to, że głównymi beneficjantami mogą stać się właśnie twórcy tego bałaganu ;
• Europejska odpowiedź na kryzys dotykający realną gospodarkę mająca na celu uniknięcie wstrząsu finansowego, który spowodowałby inne następstwa, a także uniknięcie nawrotu podejścia „ratuj się kto może bez względu na innych” poprzez wolnorynkowe ograniczenie wynagrodzeń i zmniejszenie systemów ochrony społecznej przynoszących szkodę pracownikom i ich rodzinom, oraz;
• Pilny powrót do zwrócenia uwagi na politykę publiczną i kwestię nierówności płacowych. To właśnie nierówności i niskie dochody pracowników prowadzą gospodarstwa domowe do coraz większego zadłużenia poprzez ryzykowne techniki rynku finansowego.

Uwzględniając to, co poprzedza, EKZZ wzywa Europę do walki o prawa pracownicze, stałe zatrudnienie, solidny system negocjacji zbiorowych, niezawisły i niepodlegający sądom i orzeczeniom.

Londyn 27 września 2008